Sprzedaż aut poleasingowych pracownikom, a ZUS – pułapka interpretacyjna

Pozorna optymalizacja w świetle najnowszej praktyki orzeczniczej ZUS

Sprzedaż aut poleasingowych pracownikom przez lata uchodziła za powszechny i bezpieczny benefit. Najnowsze decyzje ZUS, w tym restrykcyjna decyzja ZUS Oddział w Gdańsku z dnia 7 sierpnia 2024 r., sygn. DI/100000/43/700/2024 – pokazują jednak, iż praktyka ta wcale nie jest wolna od ryzyka i może skończyć się koniecznością pełnego oskładkowania.

Kluczowym punktem odniesienia stała się decyzja Centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 sierpnia 2024 r., sygn. DI/100000/43/700/2024, która wraz z wcześniejszym pismem z gdańskiego oddziału sygn. DI/100000/43/698/2023 tworzy rygorystyczną linię interpretacyjną w tym aspekcie.

Zderzenie interesów przedsiębiorcy z fiskalnym rygoryzmem ZUS obnażyło „pułapkę intencji”, w którą wpadają płatnicy, próbując stosować zwolnienia składkowe do mienia, które wcześniej służyło celom gospodarczym firmy. Poniższa analiza dekonstruuje przesłanki, które doprowadziły organ do odrzucenia dotychczasowej liberalnej wykładni.

Fundamentem sporu jest § 2 ust. 1 pkt 26 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Egzegeza tego przepisu pozwala wyodrębnić trzy fundamentalne przesłanki, które muszą zostać spełnione kumulatywnie, aby przychód ze stosunku pracy nie zwiększał podstawy wymiaru składek:

1. Uprawnienie do korzyści musi wynikać wprost z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu.

Brak takiego zapisu w prawie zakładowym lub regulaminie pracy a priori wyklucza możliwość zastosowania zwolnienia.

2. Korzyść musi polegać na uprawnieniu do zakupu artykułów, przedmiotów lub usług po cenach niższych aniżeli detaliczne. W tym kontekście „cenę detaliczną” należy rozumieć jako cenę rynkową oferowaną podmiotom trzecim (konsumentom) w normalnym obrocie gospodarczym.

3. Warunkiem niezbędnym jest, aby pracownik uczestniczył w kosztach nabycia, choćby w stopniu symbolicznym, innymi słowy mówiąc, partycypował w kosztach nabycia.

Beneficjum