Pierwsze świnie przywędrowały do Europy ze Środkowego Wschodu ponad 6 tys. lat temu, razem z rolnikami z epoki kamiennej i przez tysiące lat przystosowały się do nowych warunków stworzonych im przez człowieka. W ciągu stuleci wieprzowina stała się też podstawowym mięsem na polskim stole.

Mięso wieprzowe gości w naszym jadłospisie od zawsze. Współczesny Polak zjada jej ponad 40 kg rocznie i jesteśmy w czołówce „zjadaczy wieprzowiny” w Unii Europejskiej. Mamy też duże tradycje kulinarne - potrafimy wieprzowinę przyrządzać na wiele sposobów i nadal możliwości w tej dziedzinie są nieodkryte. Kucharze prześcigają się w kreacji dań wieprzowych, a mimo to wielu Polaków i tak na pierwszym miejscu stawia poczciwego schabowego. Tuż za nim na podium mamy żeberka pod różnymi postaciami, pieczoną karkówkę, wspaniałe wędliny: szynki, boczek, polędwicę czy całą gamę rozmaitych kiełbas.
Nie tylko smaczna, ale i zdrowa
Warto jednak podkreślić, że wieprzowina jest nie tylko wdzięcznym surowcem kulinarnym, ale także ma wiele walorów zdrowotnych. Wprawdzie dietetycy utyskują, że jest to mięso za tłuste, ale to właśnie tłuszcz jest nośnikiem smaku, zwłaszcza wtedy, gdy mamy do czynienia z mięsem pochodzącym od ras rodzimych, tradycyjnie żywionych. Taki tłuszcz w dobrze zbilansowanej diecie stanowi dawkę potrzebnej energii, o której doskonale wiedzą ludzie fizycznie pracujący. Oczywiście, wszystko z umiarem i w dobrych proporcjach. W mięsie wieprzowym znajdziemy sporo cennego dla zdrowia żelaza oraz cynk. Charakteryzuje się też wysoką zawartością witamin z grupy B oraz witaminy E. Wieprzowina zawiera także dobrze przyswajalne dla naszego organizmu białko. Najmniej białka zawierają boczek i żeberka (ok. 14 procent), a najwięcej szynka i schab odtłuszczony (22-23 procent). Tak wysoka ilość białka i niska zawartość tłuszczu pozwalają zakwalifikować szynkę i schab odtłuszczony do mięs chudych.
Nie zapominajmy także o galaretach, szczególnie z nóżek wieprzowych, nie tylko smacznych, ale będących także źródłem kolagenu, tak potrzebnego w zachowaniu jędrności skóry czy lepszym funkcjonowaniu naszych stawów. Mięso wieprzowe jest także bogatym źródłem żelaza, które nasz organizm wchłania znacznie lepiej z tkanek zwierzęcych niż z roślinnych.

Mięso rodzimej rasy świni złotnickiej białej
Jakość pochodzi z tradycji
Zdaniem producentów mięso wieprzowe pochodzące z tradycyjnej hodowli jest lepsze nie tylko smakowo, ale także wdzięczniejsze w przetwórstwie. Doświadczony masarz wie, że z przemysłowego surowca z nie da się zrobić dobrej wędliny, dlatego często ten surowiec trzeba „wzbogacić” np. polepszaczami smaku, dodatkami przedłużającymi trwałość czy poprawiającymi barwę produktów. W opracowanym przez Polską Izbę Produktu Regionalnego i Lokalnego krajowym Systemie Jakości Żywności „Jakość Tradycja” preferowany jest chów zwierząt z wykorzystaniem pasz gospodarskich, bez GMO, hodowanych zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Rolniczej i Dobrej Praktyki Hodowlanej, przestrzegającej m.in. dobrostanu zwierząt, co wpływa w sposób zasadniczy na jakość mięsa. W takim chowie uzyskuje się mięso o większej zawartości zdrowych kwasów tłuszczowych Omega-3 i Omega-6.

Regionalna dojrzewająca kiełbasa kaszubska jałówiecka
Najlepszym źródłem dobrego surowca są rodzime rasy zwierząt gospodarskich. Stanowią także świadectwo tradycji i kultury materialnej, są kolorytem i wyróżnikiem tradycyjnego rolnictwa. W 1992 roku 168 państw podpisało i ratyfikowało Konwencję o Różnorodności Biologicznej, zobowiązującej do podjęcia działań na rzecz ochrony różnorodności biologicznej również na terenach użytkowanych gospodarczo, głównie rolniczo i objęcia ochroną wytworzonych przez człowieka ras i linii zwierząt gospodarskich oraz odmian roślin uprawnych. W Polsce objęto ochroną 74 rasy, odmiany, linie i rody zwierząt gospodarskich, w tym rodzime rasy trzody chlewnej: puławską, złotnicką pstrą i złotnicką białą. Wkrótce dołączą do nich takie rasy jak wielka biała polska czy polska biała ostroucha i polska biała zwisłoucha.
Jednymi z pierwszych masarzy, którzy ponad dwadzieścia lat temu ponownie zainteresowali się mięsem świni złotnickiej białej byli przetwórcy z Wielkopolski oraz z Mazowsza.
- Mięso jest dobre wtedy, gdy zwierzęta są odpowiednio żywione – mówią hodowcy.
Wszystkie ich wyroby przygotowywane są w tradycyjny sposób – peklowane naturalnymi przyprawami, wędzone drewnem (na gorąco) lub trocinami (na zimno). Kiełbasy muszą przejść odpowiednio długi okres „osadzania” i dojrzewania. Nic na skróty. Walory smakowe wieprzowiny ze świń złotnickich doceniono i została ona wpisana na Krajową Listę Produktów Tradycyjnych w województwie wielkopolskim a Zarząd Województwa Wielkopolskiego każdego roku organizuje konkurs na wyroby ze świń złotnickich.
Namawiamy wszystkich miłośników i smakoszy wieprzowiny, żeby szukali na półkach sklepowych mięsa wieprzowego i wyrobów z niego na etykiecie których widnieje certyfikat „Jakość Tradycja”, gwarantujący, że produkt był poddany kontroli na swoją tradycyjność. Wieprzowina dobrej jakości dostarczy nam nie tylko cennych składników zdrowotnych lecz także wybornych wrażeń smakowych.
Fot. PIPRiL
Artykuł dofinansowany z Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego
![]() |
![]() |
![]() |







