Kiedy i jakie sprawozdanie trzeba złożyć, aby uniknąć kary.
Restaurator, który wytwarza odpady inne niż komunalne, wprowadza na rynek produkty w opakowaniach, sprzedaje produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych lub torebki plastikowe, jest obowiązany zarejestrować się w bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) i składać odpowiednie coroczne sprawozdania.
Rejestracji w BDO muszą dokonać właśnie: wytwórcy odpadów (restauratorzy prowadzący ewidencję odpadów), przedsiębiorcy wprowadzający do obrotu produkty w opakowaniach (produkty na wynos w kubkach, pojemnikach itp.) oraz podmioty pobierające opłaty SUP (opłaty za produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, single-use plastics). Obowiązek ten dotyczy także restauracji sprzedających torby plastikowe objęte opłatą recyklingową.
BDO funkcjonuje obecnie w pełni elektronicznie. Moduł sprawozdawczości pozwala na sporządzanie sprawozdań.
Rodzaje sprawozdań i terminy
Wszystko podmioty zarejestrowane w BDO, które są zobowiązane do raportowania, składają roczne sprawozdania dotyczące gospodarki odpadami lub wprowadzanych opakowań. W praktyce restauratora najczęściej dotyczy:
• sprawozdanie o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi (art. 73 ustawy o odpadach) – dotyczy podmiotów wprowadzających produkty w opakowaniach. Restauracje serwujące dania na wynos muszą w nim wykazywać np. masę Dodatkowo w tym sprawozdaniu przedsiębiorcy wykazują także informacje o liczbie nabytych i wydanych toreb na zakupy z tworzywa sztucznego. Restauratorzy oferujący klientom jednorazowe torby powinni też pamiętać o kwartalnych rozliczeniach opłaty recyklingowej na rzecz marszałka województwa.
Również w sprawozdaniu restauratorzy powinni złożyć raport dotyczący opłat SUP, który będzie obejmował przykładowo: masę i liczbę wprowadzonych do obrotu w danym roku kalendarzowym produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych czy wysokość należnej opłaty SUP.
Niektórzy restauratorzy będą również składali:
• sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami (art. 75 ustawy o odpadach) – dotyczy podmiotów prowadzących ewidencję odpadów (czyli m.in. restauratorów wytwarzających odpady inne niż komunalne). Ten raport zawiera m.in. informacje o masie i rodzaju odpadów czy sposobie gospodarowania odpadami.
Wszystkie te sprawozdania składa się elektronicznie do właściwego marszałka województwa w terminie do 15 marca roku następującego po roku sprawozdawczym. Sprawozdanie za rok 2025 należy złożyć do 16 marca 2026 r. (w roku, gdy 15 marca przypada w weekend – 15 marca 2026 r. przypada w niedzielę – termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy). Sprawozdania składa się wyłącznie przez indywidualne konto w systemie BDO (w module Sprawozdawczość).
Składanie sprawozdań w systemie BDO
Po zalogowaniu do BDO, aby złożyć sprawozdania, przedsiębiorcy wybierają odpowiedni moduł w systemie. System poprowadzi użytkownika przez kolejne etapy wypełniania formularza: wypełnia się m.in. dane, w których zostały wprowadzone do obrotu produkty itp.) zgodnie z instrukcjami. Użytkownik może skorzystać z oficjalnych instrukcji dostępnych na stronie BDO, które w dość przystępny sposób tłumaczą każdy krok składania sprawozdań. Warto pamiętać, że w trakcie składania sprawozdań system BDO dokona wyliczenia opłat produktowych (za braki w recyklingu opakowań, jeżeli przedsiębiorca nie osiągnął wymaganych poziomów). Opłatę należy wnieść również do 15 marca roku następującego po roku sprawozdawczym, za który jest uiszczana.
Technicznie cały proces nie powinien sprawiać większych trudności – po uruchomieniu modułu sprawozdawczego wybieramy właściwy typ raportu i okres. System krok po kroku podpowiada, jakie dane należy uzupełnić. Ponieważ bliski termin sprawozdań może przeciążyć serwery, warto zgromadzić dane wcześniej i wprowadzić je do BDO nie czekając na ostatnią chwilę. Po złożeniu raportu BDO generuje tzw. Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO) – warto je zachować jako potwierdzenie złożenia sprawozdania.
Marszałek województwa weryfikuje następnie poprawność sprawozdania oraz wstępnie je zatwierdza, jeśli zostało złożone w terminie, do właściwego marszałka województwa, w którym zarejestrowany jest przedsiębiorca. Jeśli ustali, że nie złożono sprawozdania w terminie, przepisy przewidują rygorystyczny skutek – sprawozdanie uważa się za niezłożone.
Konsekwencje niezachowania terminu
Niezłożenie obowiązkowego sprawozdania wiąże się z sankcjami. Zgodnie z art. 180a ustawy o odpadach, kto wbrew obowiązkowi (z art. 76) nie składa sprawozdania, podlega karze grzywny. Wysokość tej kary określa kodeks wykroczeń – może wynieść od 20 zł do 5 tys. zł.
Zgodnie z przepisami obowiązek złożenia sprawozdania obejmuje również przypadki, gdy liczba odpadów lub opakowań wprowadzonych na rynek jest należąca do sporadycznych. W związku z tym nie ma możliwości pominięcia obowiązku raportowania, nawet jeśli restaurator wprowadził niewielką ilość produktów.
Podsumowując – restauratorzy powinni traktować BDO jako stały element prowadzenia działalności. System wymaga regularnego raportowania (sprawozdania do 15 marca) oraz prowadzenia raportu w sposób rzetelny. Poprawność danych gwarantuje uniknięcie sankcji.
